Герб Москвы Логотип сайта Московское Татарское Свободное Слово
Новости
Татароведение
Общество
Ссылки
Расписание молитв

Ural,Tatars,Nuclear

Sajtka yardäm - Помощь сайту



i-mulla

takbir.ru

ПИШИТЕ, ЯЗЫГЫЗ:

- содержание

- тех.вопросы

© Copyright,
2000-2016
МТСС, ФРМ-FMP


Татароведение

Әдәбият

      Роман турында (о романе):



Ринат Мөхәммәдиев

"КҮЗАЧКЫСЫЗ БУРАН"





Ө З Е М Т Ә Л Ә Р

1. Татарлар боенча

Бөек татар халкы, ягъни күзәй төрекләре, һич кенә дә тарих җилләренә бирешеп, югалып калырга тиешле түгел. Онытмаска кирәк — сез зур цивилизацияле, бай тарихлы халык. Гыйлемдә, икътисадта, культурада Көнчыгыш халыкларына гына түгел, кайчандыр Европага да үрнәк булып торган халык... Киләчәк турында уйларга кирәк, милләтнең киләчәге турында...

Әмма татар теле гаилә һәм кухня теле генә булып калмасын өчен сезгә күбрәк милли мәдәният һәм әдәбиятка кагылышлы вакыйгалар уздырып тору мөһим. Күрәм, халык та омтылып тора андый кичәләргә. Бу, минемчә, туган телне, аның мәдәниятын саклау инстинктыннан килә.

Дөньяның иң бай җирендә яшисез ич сез. Ни кирәк шул бар Россияда — урман, су, нефть һәм газ, җаның ни тели — шул бар. Ходай тәгалә барын да кызганмый биргән...

Туган тел дәүләт кайгыртуына мохтаҗ! Язучы һәм шагыйрьләр дә җаваплы, әлбәттә. Аларның һәр сүзе халыкны берләштереп, уятып торырга тиешле. Шулай да каләм белән генә яклап та, саклап та булмый телне. Сезгә зур бер программа, дәүләт программасы булдыру кирәк...

…кайбер “белгечләр” татарның үзен дә җиде-сигезгә бүлергә әзерләр. Болгар, мишәр, нугай, себер, типтәр, керәшен һәм тагы әллә ниләр уйлап чыгаралар. Ә руслар турында әйтеп тә торасы юк, тыңлап торсаң, кайберәүләр фикеренчә, бөтен бәхетсезлек бары руслардан гына икән. Бу табаны безнең яктан гына түгел, Мәскәү тарафларыннан да даими рәвештә кыздырып торучы белгечләр байтак. Зур урыннарда эшлиләр, министрлыкларда, институтларда, кайсы профессор, кайсы академик...

“Суверенитет”тан башлаган идек бит. Терсәкне тешләп булмаган кебек, тарихны, үткән вакыйгаларны да кире борып кайтарып булмый. Россия — бөек дәүләт. Татарлар да олы исеме, бай тарихы булган халык. Үткәннәрне онытып, руслар һәм татарлар, шул исәптән башка милләтләр дә, кулга-кул тотынышып бергә барганда гына үз бәхетләрен таба алачак түгелме икән...

Солтангалиев үзе дә большевиклар партиясе әгъзасы. Аны юк итүдә русларны яисә партияне гаепләү дөрес булмас иде. Ул шул дәвердәге система корбаны, көнчелек һәм хөсетлек корбаны. Замандашларын әйдәп барган яисә түрәләрдән акыллырак булган шәхесләргә яшәү кайда да һәм кайчан да җиңел бирелмәгән...

2.Төркия турында

Бүген сәясәттә төп дүрт агым бар бездә.

Беләүләренә Европа берлеге кирәк, башка һич ни түгел. Европа берлегенә керсәк, Европача яшәсәк, бары да ал да гөл булачак болар фикеренчә. Башка һичнинди проблема калмаячак.

Икенчеләре, Америка тарафдарлары. Гаскәриләребез 1949 нчы елда НАТОга кергәннән бирле аларның авызына карап тора. Газета һәм телевидение каналларыбызда, нигездә, алар лоббиясы...

Өченчеләре, динчеләребез. Болары төрекчә сөйләшә, әмма күзләре һәм күңелләре тулысы белән гарәп тарафында. һәм, ни гаҗәп, Төркиянең иң байлары — алар. Өстәвенә әле елдан-ел ишәя һәм көчәя дә баралар. Мин үзем дингә каршы түгел, Коръәнне яттан беләм. Әмма Төркиянең Мостафа Кемал Ататөректән елдан-ел ераклаша барып, динчелеккә йөз тотуы мине куркыта, сагаерга мәҗбүр